Śladami piwa w Českým Krumlovie

Tradycja warzenia piwa w Českým Krumlovie jest praktycznie związana z powstaniem miasta w XIII wieku, a pewne jest, że piwo było tu warzone co najmniej od XIV wieku. W 1347 roku Piotr z Rožmberka nadał miastu prawo do prowadzenia karczm i browaru, a w 1388 roku władze nadały miastu kolejne przepisy regulujące sprzedaż piwa.

 

Śladami piwa

 

1. Pierwotny browar książęcy – IV dziedziniec zamku

Do 1560 roku na IV dziedzińcu zamku, przed mostem Plášťový, po stronie miasta, znajdował się browar i słodownia. Warzono tu piwo z jęczmienia i pszenicy, a słabsze trunki były przeznaczone dla mniejszości, służby, robotników i innych.

2. Browar książęcy – I dziedziniec zamku

Browar ten powstał w 1560 roku z inicjatywy Wilhelma z Rožmberka na terenie przedzamcza. Budynek dawnego browaru (Zamek nr 65) ukończono około 1561 roku, a zarządca zamku i późniejszy regent majątku Jakub Krčín z Jelčan jest wspomniany w związku z budową browaru, ponieważ to on zlecił budowę wodociągu doprowadzającego wodę do nowego browaru.

3. Browar klasztoru klarysek – Klasztory Český Krumlov

Piwo warzono także w klasztorach w Krumlovie, zwłaszcza na terenie dzisiejszej Uliczki Rzemieślniczej (po prawej stronie od wejścia z Latránu – obecnie znajdują się tam warsztaty rzemieślnicze). Klasztor klarysek został prawdopodobnie założony już w 1350 roku. Pierwsze zakonnice przybyły tu w 1361 roku ze Śląska. Jednak reformy cesarza Józefa II w XVIII wieku doprowadziły do rozwiązania klasztoru, co prawdopodobnie oznaczało również zakończenie warzenia piwa w tym miejscu.

4. Nowy browar książęcy – obecnie Historyczny Browar Český Krumlov

To jedyny z oryginalnych browarów w Krumlovie, w którym do dziś warzy się piwo. Ze względu na rosnące spożycie piwa w latach 1625–1630 nowi właściciele z rodu Eggenbergów przebudowali dawną rezydencję wdowią Anny von Rogendorf, matki Wilhelma z Rožmberka, oraz arsenał rožmberski na nowy browar książęcy. Po przejęciu browaru przez Schwarzenbergów w 1719 roku, w 1837 roku rozpoczęto w nim warzenie piwa metodą dolnej fermentacji.

Dziś Historyczny Browar Český Krumlov kontynuuje tradycję browaru Schwarzenbergów, starając się przywrócić dawną sławę krumlovskiego piwa z czasów jego największej świetności za panowania Rožmberków i Schwarzenbergów. Browar oferuje piwa górnej i dolnej fermentacji, lagery oraz sezonowe specjalności, które można degustować bezpośrednio w restauracji browaru oraz w wybranych krumlovskich gospodach. W sklepie browaru można także zakupić piwo z minibrowaru Český Krumlov jako pamiątkę z wizyty w Krumlovie.

5. Novoměstská, obecnie Ogród Browarny

Ogród nie miał bezpośredniego związku z browarem poza tym, że z nim sąsiadował. Wraz z ogrodem zamkowym służył do zaopatrywania dworu książęcego w owoce, warzywa i kwiaty. Później, głównie z powodu swojej odległości od zamku, zaczął tracić na znaczeniu, a po 1870 roku tereny dawnego ogrodu książęcego były wynajmowane jako działki aż do początku lat 90. XX wieku. Dziś ogród jest częścią kompleksu browarniczego i wykorzystywany jest głównie w miesiącach letnich do organizacji koncertów, festiwali i innych wydarzeń kulturalnych.

6. Dawna gospoda "U Podlahy" – Plac Svornosti 7

Jednym z najbardziej znanych, a być może nawet największym zajazdem z czasów ostatnich Rožmberków (1551–1611) był dom na Placu Svornosti nr 7, znany jako "U Podlahy", niezależnie od tożsamości rzeczywistego właściciela. Gościło tu wielu znamienitych przybyszów, w tym dyplomatów, szlachciców, artystów, poszukiwaczy przygód i alchemików. Gospoda dysponowała karczmą, 10 łóżkami oraz stajniami dla 40 koni.

7. Browar Prełacki – Prelatura

W 1596 roku w lewym skrzydle budynku przy ul. Horní nr 155 powstał browar prełacki, który należał do archidiakonatu krumlovskiego. Rožmberkowie strzegli jego praw warzelniczych. W czasie cesarskiego zarządu nad majątkiem w 1602 roku browar został częściowo ograniczony, a później całkowicie zlikwidowany. W okresie panowania Eggenbergów prełatura odzyskała prawo warzenia piwa na własne potrzeby, a na początku XVIII wieku odzyskała je w pełni. W tym czasie w mieście działały już cztery browary – prełacki, książęcy, mieszczański i browar klarysek. Browar prełacki zakończył działalność w 1897 roku.

8. Browar Mieszczański przy ul. Široká – obecnie Egon Schiele Art Centrum

W 1605 roku miasto zbudowało nowy browar mieszczański przy ul. Široká na miejscu czterech średniowiecznych domów (obecnie nr 70 i 71). W 1898 roku browar został przekształcony w browar parowy i rozpoczęła się jego stopniowa modernizacja. Pomimo dużych wysiłków pozostawał w tyle pod względem produkcji w porównaniu z konkurencyjnym browarem książęcym Schwarzenbergów. W styczniu 1949 roku jego działalność została zakończona.

Obecnie w tym miejscu mieści się renomowane Egon Schiele Art Centrum, które przez cały rok prezentuje na powierzchni 3000 m² wystawy sztuki XX wieku oraz sztuki współczesnej. Na terenie centrum znajduje się również kawiarnia Egon Café.

9. Nowy budynek Browaru Mieszczańskiego przy ul. Hradební

Podczas przebudowy Browaru Mieszczańskiego w drugiej połowie XIX wieku w tylnej części browaru, na terenie parkanu przy ul. Hradební, dobudowano kilka nowych obiektów przemysłowych. Budynki te zachowały się do dziś jako przykład architektury przemysłowej w Krumlovie. Obecnie mieszczą się w nich pracownie i apartamenty dla współczesnych artystów i pisarzy zarządzane przez Egon Schiele Art Centrum.