Op het spoor van bier in Český Krumlov

De traditie van bierbrouwen in Český Krumlov is praktisch verbonden met de stichting van de stad in de 13e eeuw, en het staat vast dat er sinds de 14e eeuw bier werd gebrouwen. In 1347 verleende Peter van Rosenberg de stad het recht om herbergen en een brouwerij te exploiteren, en in 1388 kreeg de stad verdere regelgeving met betrekking tot de verkoop van bier.

 

Op het spoor van bier

 

1. De oorspronkelijke adellijke brouwerij – IVe binnenplaats van het kasteel

Tot 1560 stond er een brouwerij en een mouterij op de IVe binnenplaats van het kasteel, vlak voor de Plášťový-brug aan de stadszijde. Hier werd bier gebrouwen van gerste- en tarwemout, en de minder kwalitatieve brouwsels waren bestemd voor minderheden, bedienden, werkers en anderen.

2. De adellijke brouwerij – Ie binnenplaats van het kasteel

Deze brouwerij werd in 1560 opgericht door Willem van Rosenberg in de voorburcht van het kasteel. Het gebouw van de voormalige brouwerij (Kasteel nr. 65) werd voltooid rond 1561, en de kasteelbeheerder en latere regent van het landgoed, Jakub Krčín van Jelčany, wordt genoemd in verband met de bouw, omdat hij de aanleg van een watervoorziening voor de nieuwe brouwerij liet uitvoeren.

3. De brouwerij van de Orde van de Clarissen – Kloosters van Český Krumlov

Bier werd ook gebrouwen in de kloosters van Krumlov, met name in het gebied van de huidige Ambachtssteeg (rechts vanaf de ingang bij Latrán – tegenwoordig zijn hier ambachtswerkplaatsen te vinden). Het klooster van de Clarissen werd waarschijnlijk al in 1350 gesticht. De eerste nonnen arriveerden in 1361 uit Silezië. De hervormingen van keizer Jozef II in de 18e eeuw leidden echter tot de opheffing van het klooster, wat waarschijnlijk ook het einde betekende van het brouwen van bier op deze locatie.

4. Nieuwe adellijke brouwerij – tegenwoordig Historische Brouwerij Český Krumlov

Dit is de enige oorspronkelijke brouwerij in Krumlov waar nog steeds bier wordt gebrouwen. Vanwege de stijgende bierconsumptie lieten de nieuwe heren van Eggenberg tussen 1625 en 1630 de voormalige weduwenresidentie van Anna van Rogendorf, de moeder van Wilhelm van Rosenberg, evenals het Rosenbergse wapendepot, ombouwen tot een nieuwe adellijke brouwerij. Nadat de brouwerij in 1719 in handen van de Schwarzenbergs kwam, begon ze in 1837 met het brouwen van bier met ondergisting.

Tegenwoordig zet de Historische Brouwerij Český Krumlov de traditie van de Schwarzenberg-brouwerij voort en streeft ze ernaar om de vroegere roem van het Krumlov-bier uit de tijd van de Rosenbergs en Schwarzenbergs te herstellen. De brouwerij biedt zowel bovengistende als ondergistende bieren aan, waaronder lagers en seizoensgebonden specialiteiten, die direct geproefd kunnen worden in het brouwerijrestaurant of in geselecteerde herbergen in Krumlov. In de winkel van de brouwerij kunnen bezoekers bier uit de microbrouwerij Český Krumlov kopen als souvenir van hun bezoek.

5. Novoměstská, tegenwoordig Brouwerijtuin

De tuin had geen directe verbinding met de brouwerij, behalve dat hij ernaast lag. Samen met de kasteeltuin diende hij om het prinselijke hof te voorzien van fruit, groenten en bloemen. Later, vooral vanwege de afstand tot het kasteel, verloor hij aan betekenis en na 1870 werd het terrein van de voormalige prinselijke tuin tot het begin van de jaren 90 van de 20e eeuw verhuurd als volkstuintjes. Tegenwoordig maakt de tuin deel uit van het brouwerijcomplex en wordt hij vooral in de zomermaanden gebruikt voor concerten, festivals en andere culturele evenementen.

6. Voormalige herberg "U Podlahy" – Svornosti-plein 7

Een van de bekendste en mogelijk de grootste herbergen uit de tijd van de laatste Rosenbergs (1551–1611) was het huis op Svornosti-plein nr. 7, dat, ongeacht de naam van de werkelijke eigenaar, bekend stond als "U Podlahy". Hier verbleven talrijke vooraanstaande bezoekers, waaronder diplomaten, edelen, kunstenaars, avonturiers en alchemisten. De herberg had een taverne, 10 bedden en stallen voor 40 paarden.

7. Pralatenbrouwerij – Prelatuur

In 1596 werd in de linkervleugel van het gebouw aan Horní nr. 155 een pralatenbrouwerij opgericht, die toebehoorde aan het aartsdiaconaat van Krumlov, wiens brouwrechten door de Rosenbergs werden beschermd. Tijdens het keizerlijke bestuur in 1602 werden deze rechten gedeeltelijk beperkt en later volledig afgeschaft. Onder de Eggenbergs kreeg de prelatuur het recht terug om bier te brouwen voor eigen gebruik, en aan het begin van de 18e eeuw kreeg ze haar volledige brouwrechten terug. In die tijd waren er al vier brouwerijen in de stad: de pralatenbrouwerij, de adellijke brouwerij, de burgerbrouwerij en de brouwerij van het Clarissenklooster. De pralatenbrouwerij werd in 1897 gesloten.

8. Burgerbrouwerij in Široká – tegenwoordig Egon Schiele Art Centrum

In 1605 bouwde de stad een nieuwe burgerbrouwerij in de Široká-straat op de plaats van vier middeleeuwse huizen (nu nr. 70 en 71). In 1898 werd de brouwerij omgebouwd tot een stoommouterij en begon met een geleidelijke modernisering van de uitrusting. Ondanks alle inspanningen bleef de productiecapaciteit achter bij die van de adellijke Schwarzenberg-brouwerij. In januari 1949 werd de brouwerij definitief gesloten.

Tegenwoordig is op deze locatie het gerenommeerde Egon Schiele Art Centrum gevestigd, dat het hele jaar door tentoonstellingen van 20e-eeuwse en hedendaagse kunst presenteert op een oppervlakte van 3000 m². Hier bevindt zich ook het Egon Café.

9. Nieuw gebouw van de Burgerbrouwerij in Hradební-straat

Toen de Burgerbrouwerij in de tweede helft van de 19e eeuw werd gerenoveerd, werden aan de achterkant van de brouwerij in het parkgebied van de Hradební-straat verschillende nieuwe industriële gebouwen toegevoegd. Deze gebouwen zijn tot op de dag van vandaag bewaard gebleven als voorbeelden van industriële architectuur in Krumlov. Tegenwoordig huisvesten ze ateliers en appartementen voor hedendaagse kunstenaars en schrijvers onder het beheer van het Egon Schiele Art Centrum.